سوالات ۱۹ تا ۲۰

ملک‌شاه به‌ تازگی شایعه‌ای درباره‌ی وجود گنجی در یزد شنیده است. گفته می‌شود این گنج در زمینی مستطیلی به ابعاد ۳ × ۲ پنهان شده است، به‌ طوری‌ که در یکی از خانه‌ها ۱ شمش، در خانه‌ای دیگر ۲ شمش، و به همین ترتیب تا ۶ شمش طلا قرار دارد. با این حال، ملک‌شاه نمی‌داند هر تعداد شمش در کدام خانه جای گرفته است. ملک‌شاه برای به دست آوردن شمش‌های هر خانه باید آن خانه را حفاری کند، اما اگر دو خانه‌ی مجاورِ ضلعیِ این زمین حفاری شوند، زمین دچار نشست شده و کل گنج از بین خواهد رفت.

نورا جادوگر اعظم، از تعداد دقیق شمش‌ها‌ی هر خانه آگاه است و تصمیم دارد به ملک‌شاه در این حفاری کمک کند.

با توجه به توضیحات بالا به ۲ سوال زیر پاسخ دهید.

سوال ۱۹

اگر نورا تعداد شمش‌های همه‌ی خانه‌ها را پیش از شروع حفاری به ملک‌شاه نشان دهد، ملک‌شاه حداکثر چند شمش را می‌تواند به‌ طور تضمینی به دست آورد؟

  1. ۱۱
  2. ۹
  3. ۸
  4. ۱۲
  5. ۱۰

پاسخ

گزینه‌ی ۱ درست است.

خانه‌های این زمین مستطیلی را به صورت شطرنجی با رنگ های سفید و سیاه رنگ آمیزی می‌کنیم. ملک‌شاه می‌تواند همه‌ی خانه‌های هم‌رنگ را حفاری کند، بدون آن که زمین دچار نشست شود. مجموع تعداد شمش‌های مخفی‌شده در این زمین ۲۱ است. بنا بر اصل لانه‌کبوتری، در یکی از مجموعه‌ی خانه‌های هم‌رنگ حداقل $\lceil\frac{21}{2}\rceil = 11$ تا شمش مخفی شده است. پس ملک‌شاه در هر شرایطی می‌تواند حداقل ۱۱ شمش طلا به دست بیاورد. اگر شمش‌ها به شکل زیر مخفی‌ شده باشند، ملک‌شاه نمی‌تواند بیشتر از ۱۱ شمش به دست بیاورد.

پس حداکثر تعداد شمش‌هایی که ملک‌شاه می‌تواند به طور تضمینی به دست بیاورد برابر ۱۱ است.

سوال ۲۰

فرض کنید به‌ ازای هر $i$ از ۱ تا ۶، به ترتیب روند زیر انجام می‌شود:

  • نورا محل خانه‌ی دارای $i$ شمش را به ملک‌شاه نشان می‌دهد.
  • ملک‌شاه تصمیم می‌گیرد که آن خانه را حفاری کند یا از آن بگذرد.

در این صورت ملک‌شاه حداکثر چند شمش را می‌تواند به ‌طور تضمینی به ‌دست آورد؟

  1. ۱۰
  2. ۱۲
  3. ۱۱
  4. ۸
  5. ۹

پاسخ

گزینه‌ی ۵ درست است.

با رنگ‌آمیزی شطرنجی جدول، کافی است ملک‌شاه رنگ دارای خانه‌ی ۱ شمش را حفاری نکند. به این ترتیب می‌تواند رنگ دیگر را حفاری کند که مجموع شمش‌های آن حداقل $2 + 3 + 4 = 9 $ است.

حال، بررسی می‌کنیم چرا بیشتر از این مقدار امکان‌پذیر نیست. سه حالت چینش زیر را در نظر بگیرید که در مکان خانه‌های دارای ۱ و ۲ شمش مشترک هستند.

  • اگر ملک‌شاه تصمیم بگیرد خانه‌ی دارای ۱ شمش را حفاری کند: اگر در ادامه حالت ۱ رخ دهد، ملک‌شاه حداکثر ۹ شمش به دست می‌آورد.
  • اگر ملک‌شاه تصمیم بگیرد خانه‌ی دارای ۱ شمش را حفاری نکند اما خانه‌ی دارای ۲ شمش را حفاری کند: اگر در ادامه حالت ۳ رخ دهد، ملک‌شاه حداکثر ۹ شمش به دست می‌آورد.
  • اگر ملک‌شاه تصمیم بگیرد خانه‌ی دارای ۱ و ۲ شمش را حفاری نکند: اگر در ادامه حالت ۲ رخ دهد، ملک‌شاه حداکثر ۹ شمش به دست می‌آورد.

پس حداکثر تعداد شمش‌هایی که ملک‌شاه می‌تواند به طور تضمینی به دست بیاورد برابر ۹ است.